Bibliotheek

Museum ‘De Roos’ heeft als klein museum in de 10 jaar van haar bestaan een bescheiden bibliotheek opgebouwd met allerlei uitgaven die betrekking hebben op de vaste collectie en de gehouden wisselcollecties. Daarnaast is er een uitgebreide serie uitgaven over de stad Geertruidenberg, over de drie kernen van de gemeente Geertruidenberg en de provincie Noord-Brabant.
Omdat Geertruidenberg een oude stad is, bestaan er veel boeken die in de loop van de eeuwen via rijke burgers of via het gemeentehuis in het gemeentearchief of de Stedelijke Oudheidkamer terecht zijn gekomen en die thans opgenomen zijn in de collectie van Museum ’De Roos’.
Onlangs heeft het museum de beschikking gekregen over twee series oude drukken die te maken hebben met het Hollandse verleden van Geertruidenberg.
 
Groot Plakkaatboek
De eerste aanwinst, het Groot Placaetboek, is een serie van elf boeken die in de periode 1658-1796 in een beperkte oplage is verschenen. In de zeventiende en achttiende eeuw bestond er in toenemende mate behoefte aan een goed geordend overzicht van de geldende wetten. De in 1616 in Middelburg geboren advocaat Cornelis Cau begon omstreeks 1658 met het verzamelen van de vele plakkaten die in voorgaande periode door verschillende autoriteiten in de gewesten Holland, West-Friesland en Zeeland waren uitgevaardigd. In navolging van plaatkoeken uit de Zuidelijke Nederlanden koos Cau niet voor een chronologische maar voor een systematische methode: het moest de lezer immers duidelijk zijn of een bepaalde wet wel dan niet meer geldig was. Ook probeerde hij volledigheid na te streven. Zijn initiatief had succes en kreeg navolging: tot 1796 zorgden opvolgers voor aanvullingen, waardoor en in totaal elf kolossale op geschept papier gedrukte en in roomwit leer gevonden boeken zijn verschenen.
 


Groot Plakkaatboeken

 

Groot Charterboek
De tweede aanwinst, het uit vier boeken bestaande Groot Charterboek van Frans Van Mieris, bevat alleen oude oorkondes. In de achttiende eeuw kregen oude rechtsstukken steeds meer de aandacht met het oog op de ontluikende kritische geschiedschrijving. In dat licht moet de uitgave van Van Mieris (1689-1763) worden gezien. In 1969 verscheen een index op de delen 2-4 van het Groot Charterboek van Frans van Mieris door R. Rentenaar. Ook deze index behoort tot de aanwinst van 'De Roos'.
 

Groot Charterboek
 
De vier boeken van Van Mieris zijn eigenlijk geen echte aanwinsten. Zij maakten in de negentiende eeuw deel uit van de bibliotheek van de Bergse historicus Coenraad Mollenberg. Deze schonk ze aan de Bergse gemeenschap. Uiteindelijk belandden de boeken in de Stedelijke Oudheidkamer. Het pand verkeerde destijds echter in slechte staat. In 1973 leed een deel van de collectie flinke waterschade, nadat het dak tijdens een zware storm was ingestort. De gemeente ontfermde zich over de oude boeken en andere museale objecten, maar naar verloop van tijd raakten ze in vergetelheid. Door verhuizing versnipperde de collectie. Het Groot Charterboek vond uiteindelijk een bestemmingen het gemeenteachief en kreeg daar een plaatse naast het Groot Placaetboek van Cau en zijn opvolgers: deze boeken waren al eerder van het gemeentehuis naar het archief overgebracht.

Toen het archief van de gemeente Geertruidenberg werd ondergebracht bij het Streekarchivariaat in de kring Oosterhout verloor Geertruidenberg zijn kostbare werken. Onlangs is dit archief in Oosterhout een samenwerkingsverband met het Regionaal Archief in Tilburg aangegaan, waardoor de boeken nog verder van huis zouden gaan. Tijd om in actie te komen. Het bestuur van museum 'De Roos' heeft zich ingezet om de oude drukken weer in huis te krijgen, en met succes. Na vele omzwervingen zijn de boeken weer thuis.

Voor geinteresseerden: op afspraak via info@museumderoos.nl liggen de boeken ter inzage.